“Trẻ em chơi múa lân”, một tác phẩm tranh lụa quý hiếm của Mai Trung Thứ

Năm 1942, khi Thế chiến II đang bao trùm châu Âu, Paris – trung tâm nghệ thuật của thế giới gần như tê liệt. Trong bối cảnh đó, một không gian nghệ thuật khác đã lặng lẽ dịch chuyển tới Alger ở Bắc Phi xa xôi, lúc ấy vẫn đang còn thuộc hệ thống thuộc địa Pháp.

Tại Galerie d’Art Pasteur ở Alger, quý ngài André Romanet – ông chủ của Galerie de Romanet, đã tổ chức một chuỗi triển lãm kéo dài từ năm 1942 đến 1944, trưng bày tác phẩm của ba họa sĩ Việt Nam xuất thân từ École des Beaux-Arts de l’Indochine – Trường Mỹ thuật Đông Dương – là Lê Phổ, Mai Trung Thứ và Vũ Cao Đàm. Trong hai năm ấy, tổng cộng 95 tác phẩm đã được giới thiệu: Lê Phổ với 42 tác phẩm; Mai Trung Thứ với 45 tác phẩm; Vũ Cao Đàm với 7 tác phẩm. Đây không chỉ là một triển lãm nghệ thuật đơn thuần, mà là một khoảnh khắc lịch sử khi (có thể) đây là lần đầu tiên, ba họa sĩ Việt Nam được trưng bày tác phẩm ngay giữa một trong những thời khắc bất ổn nhất của lịch sử thế giới.

Đề tài nổi bật và xuyên suốt trong triển lãm của ba họa sĩ là nỗi thương nhớ quê hương da diết. Tình cảm ấy được thể hiện qua hình ảnh con người, cũng như các phong tục và tập quán đặc trưng của Việt Nam.

Trong khi Paris im lặng vì chiến tranh, thì tại Alger, một địa danh cách Việt Nam một phần tư trái đất, những tác phẩm nghệ thuật mang đậm tính cách và tâm hồn Việt được trưng bày và trở thành một sự kiện được đón chờ; đặc biệt sự xuất hiện của Vua Hàm Nghi [1] đã mang lại cho triển lãm niềm vinh dự.

Tính đến năm 2026, sau 84 năm, một số tác phẩm từng được trưng bày trong triển lãm đã dần xuất hiện trở lại trên thị trường đấu giá và nhận được nhiều sự quan tâm của nhà sưu tập và người yêu nghệ thuật. Đáng chú ý nhất là tác phẩm lụa “Khăn quàng xanh” của Mai Trung Thứ – được đánh số 19 trong danh mục triển lãm, và về sau thuộc Bộ sưu tập Nghệ thuật của Vua Hàm Nghi.

Một bải báo về triển lãm tại Alger của ba họa sĩ Lê Phổ, Mai Thứ, Vũ Cao Đàm

Trong phiên đấu giá “L’Âme du Vietnam: Arts anciens et modernes – Hồn Việt: Nghệ thuật xưa và hiện đại”, tổ chức ngày 11 tháng 4 năm 2026 bởi Millon, tác phẩm tranh lụa Les enfants s’amusent của Mai Trung Thứ – số 22 trong danh mục của triển lãm tại Alger năm 1942, nổi bật như một điểm nhấn đáng chú ý trong phiên.

Mặt sau của “Trẻ em chơi múa lân” ghi: Số 22 – Les enfants s’amusent, tương ứng với danh mục triển lãm từ 1942 tại Alger

Tác phẩm không chỉ tiêu biểu cho phong cách lụa đặc trưng của Mai Trung Thứ, nó ùa vào một không gian đậm sắc màu lễ hội dân gian truyền thống Việt Nam. Trẻ em chơi múa lân [2] sáng tác năm 1942 là một tác phẩm mà ông gửi gắm ở đó nhiều xúc cảm mãnh liệt, ẩn trong dòng tâm thức hoài niệm về quê hương, vừa mềm mại vừa sâu lắng.

Mai Trung Thứ đặc biệt thành công trong sáng tác với chủ đề trẻ em và phụ nữ. Trẻ em chơi múa lân là một trong những tác phẩm xuất sắc của ông về thế giới trẻ thơ. Tác phẩm dẫn dắt người xem vào trạng thái cảm xúc của sự tái khám phá, với những chi tiết mô tả kỹ về một trò chơi dân gian mang nhiều thông điệp ý nghĩa. Ấn tượng thị giác tập trung vào nhóm ba cậu bé múa lân, với động tác nhịp nhàng và nét mặt thơ ngây háo hức. Chiếc gậy dẫn lân, đầu lân, hoa văn trên thân lân,… được mô tả chi tiết bằng những đường nét sinh động. Điểm nhấn thu hút sự chú ý là cậu bé múa gậy dẫn lân, là nhân vật đóng vai trò dẫn dắt, định hướng và kết nối trong trò chơi. Phía sau nhóm múa là ba bé gái đang chăm chú dõi nhìn, cảm xúc cũng như muốn ùa vào không gian đang rộn ràng mời gọi.

Trong một bố cục, gam sắc hài hòa, cân xứng, Mai Trung Thứ đã nhẹ nhàng khơi gợi ở người xem cảm xúc khám phá chưa từng có từ một trò chơi dân gian vốn mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

[1] Vua Hàm Nghi sống tại Alger từ 1889 đến khi qua đời vào năm 1944.
[2] Tên trong danh mục chính thức năm 1942 là “Les enfants s’amusent” – được chuyển ngữ “Trẻ em chơi múa lân” cho phù hợp với nội dung.

MAI TRUNG THỨ (1906 – 1980)
Les enfants s’amusent – Trẻ em chơi múa lân, 1942
Mực và màu trên lụa
Ký tên, đóng triện và đề năm ở góc dưới bên phải
Tiêu đề ở mặt sau
68,5 × 49,6 cm

Xuất xứ:
– Bộ sưu tập tư nhân của gia đình Goldschmidt.
– Sau khi trở thành nạn nhân của các cuộc trục xuất trong Thế chiến thứ hai, gia đình Goldschmidt đã định cư tại Argentina vào năm 1947.
– Bà của chủ sở hữu hiện tại sau đó sống giữa Buenos Aires và Paris, nơi bà đã mua tác phẩm trước khi mang nó về Argentina. Được lưu giữ trong gia đình kể từ đó, tác phẩm đã được truyền lại qua các thế hệ cho đến chủ sở hữu hiện tại.

Lô này được phối hợp với nhà đấu giá Argentina Martín Saráchaga Subastas.

Millon
Phiên Duplex – 11/04/2026
HỒN VIỆT: NGHỆ THUẬT XƯA VÀ HIỆN ĐẠI
L’ÂME DU VIETNAM: ARTS ANCIENS ET MODERNES

Liên hệ:
info@millon-vietnam.com
+84 (0)7 06 43 06 88